Pexels Pixabay 159862 Scaled, 333Art.Gallery, Online Art Gallery Platform

ศิลปะของแท้ชัวร์ๆ …หรือมั่วนิ่ม?

🇺🇸 English

เมื่อปีสองปีก่อน มีข่าวเด่นประเด็นร้อนที่เป็นที่ฮือฮา ไม่เพียงแต่ในแวดวงศิลปะบ้านเรา แต่ ยังดึงดูดความสนใจของคนนอกวงการศิลปะและชาวบ้านร้านตลาด คือข่าวการค้นพบภาพวาดที่ หายสาบสูญของศิลปินผู้ยิ่งใหญ่ของโลกอย่าง วินเซนต์ แวน โก๊ะห์ ในประเทศไทย ซึ่งผู้เชี่ยวชาญ และนักวิจารณ์ศิลปะหลายคนต่างวิเคราะห์กันว่าไม่น่าจะเป็นภาพของแท้ไปได้

อันที่จริง ประเด็นเกี่ยวกับความเป็นของแท้หรือเทียมของงานศิลปะ ก็เป็นประเด็นที่ถูกพูด ถึงกันซ้ำแล้วซ้ำเล่าในในประวัติศาสตร์ศิลปะโลกที่ผ่านมา

นับแต่โบราณกาลนานมา ศิลปินชั้นครูบางคนก็ไม่ได้ทำงานศิลปะด้วยตัวเองทั้งหมด เพราะพอศิลปินเหล่านั้นโด่งดังมีชื่อเสียง มีออร์เดอร์ภาพวาดจากชนชั้นสูงและเศรษฐีมีทรัพย์เข้า มาจนทำไม่หวาดไม่ไหว มากๆ ก็ต้องใช้ลูกศิษย์ลูกหาทำหรือจ้างวานลูกมือช่วยทำ

2 764x1024, 333Art.Gallery, Online Art Gallery Platform

หนึ่งในศิลปินที่เลื่องชื่อลือชาในเรื่องนี้ที่สุดก็คือ เรมบรันต์ (Rembrandt) ศิลปินผู้ยิ่งใหญ ที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์ศิลปะตะวันตก และเป็นศิลปินคนสำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์ศิลปะ ดัตช ด้วยความที่เรมบรันต์เป็นศิลปินที่ได้รับการนับหน้าถือตาที่สุดแห่ง “ยุคทอง

เนเธอร์แลนด์” (Dutch Golden Age) และเป็นปรมาจารย์คนสำคัญผู้ฝึกสอนลูกศิษย์ลูกหาหลาย สิบคน ที่ต่อมากลายเป็นศิลปินชาวดัตช์คนสำคัญในภายหลังหลายคน และลูกศิษย์เหล่านั้นต่างก พยายามฝึกฝนวาดภาพเลียนแบบสไตล์อาจารย์ของเขา บางครั้งผลงานเหล่านั้นก็ถูกนำไปขายให้ แก่นักสะสมที่ต้องการครอบครองภาพวาดของเรมบรันต์ แต่มีทุนทรัพน์น้อยเกินกว่าจะซื้อผลงาน ของแท้ได้

ในภายหลัง ผลงานของลูกศิษย์เหล่านั้นหลายชิ้นตกอยู่ในมือของนายหน้าค้างานศิลปะ ชาวอัมสเตอร์ดัมหลายคน ที่เอาไปขายเหมือนเป็นของจริง และบางครั้งบางคราวก็มีการเพิ่มความ น่าเชื่อถือด้วยลายเซ็นปลอมของเรมบรันต์ลงไปในภาพเหล่านั้น

1 791x1024, 333Art.Gallery, Online Art Gallery Platform

ในช่วงร้อยปีที่ผ่านมา มีผลงานประมาณเจ็ดร้อยชิ้นที่ถูกเข้าใจว่าเป็นผลงานของแท้ของเรม บรันต์ แต่ในปัจจุบันนี้ตัวเลขลดลงเหลือมากกว่าครึ่ง เนื่องจากผู้เชี่ยวชาญทางศิลปะส่วนใหญ่ได้ ใช้เวลาหลายต่อหลายปีในการพิสูจน์จนพบลักษณะที่แตกต่างกัน (แม้เพียงเล็กน้อย) ระหว่างงาน ของผู้ที่เป็นอาจารย์กับงานของลูกศิษย โชคร้ายตกเป็นของเจ้าของภาพกำมะลอบางคนที่จ่ายเงิน เป็นจำนวนมากเพื่อให้ได้ผลงาน (ที่ดูเหมือนภาพวาดของแท้) ซึ่งก็หมายถึงมูลค่าที่เพิ่มขึ้นที่ผู้ ครอบครองภาพวาดที่แท้จริงจะได้รับอีกด้วย

ทุกวันนี้ราคาของภาพวาดของแท้ของเรมบรันต์ และงานที่ทำขึ้นโดยลูกศิษย์ของเขาก็ม ความแตกต่างกันลิบลับ แม้แต่พิพิธภัณฑ์ศิลปะยักษ์ใหญ่ของโลกอย่าง เดอะเม็ท (พิพิธภัณฑ ศิลปะเมโทรโปลิแทน) ก็ยังเคยครอบครองภาพวาดถึงสี่สิบสองภาพซึ่งเคยถูกเชื่อว่าเป็นผลงานเรม บรันต์ของแท้ แต่ตอนนี้ภาพวาดเหล่านั้นส่วนใหญ่ถูกพิจารณาว่าเป็นของเทียม มีเพียงสองภาพ เท่านั้นที่มีเอกสารดั้งเดิมและข้อมูลอันน่าเชื่อถือได้ที่สามารถสืบสาวความเป็นของแท้จากมือ ศิลปินผ่านนักสะสมหลายต่อหลายรุ่นมาเป็นเวลากว่า 350 ปีแล้ว

หรือภาพวาดที่เคยเป็นผลงานที่โด่งดังที่สุดชิ้นหนึ่งของเรมบรันต์อย่างภาพวาด The Man with the Golden Helmet (1650) ที่อยู่ในคอลเล็คชันของพิพิธภัณฑ์ศิลปะ Gemäldegalerie ใน กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมัน ซึ่งก่อนหน้านี้เคยถูกเชื่อกันว่าเป็นหนึ่งในผลงานภาพวาดพอร์ตเทรต ชิ้นเอกของ เรมบรันต์ แต่ในปัจจุบันก็ได้รับการพิจารณาว่าไม่ได้เป็นผลงานของแท้ของเรมบรันต์ อีกต่อไป หากแต่น่าจะเป็นผลงานของลูกศิษย์คนหนึ่งของในสตูดิโอของเขามากกว่า แต่ถึงกระนั้น ผลงานชิ้นนี้ก็ยังได้รับการยกย่องว่าเป็นผลงานชั้นเยี่ยมอยู่ดี

ในปัจจุบัน นักสะสมงานศิลปะหลายคนจึงมักแวะเวียนไปเยี่ยมเยือนสตูดิโอของศิลปิน ซึ่ง นอกจากจะเป็นการเข้าไปชมการทำงานของศิลปินที่เขาชื่นชมอย่างใกล้ชิดแล้ว ยังเป็นการเพิ่ม ความมั่นใจด้วยว่า ผลงานศิลปะที่พวกเขาซื้อหาไปนั้นเป็นของแท้ชัวร์ๆ …ไม่ได้มั่วนิ่มนั่นแหละนะ.

ภาพประกอบ

1. Self-Portrait with Beret and Turned-Up Collar (1659) เรมบรันต์, สีน้ำมันบนผ้าใบ, ภาพ จาก https://en.wikipedia.org/wiki/Rembrandt

2. The Man with the Golden Helmet (1650), สีน้ำมันบนผ้าใบ, เคยถูกเชื่อกันว่าเป็นผลงานของ เรมบรันต์ แต่ในปัจจุบันได้รับการพิจารณาว่าน่าจะลูกศิษย์คนหนึ่งของในสตูดิโอของเขา

Close

Sign in

Close

Cart (0)

Cart is empty No products in the cart.


Currency